Warunki gruntowe a wybór projektu domu jednorodzinnego

Zgodnie z obowiązującym prawem, od 29 kwietnia 2012 roku dla obiektów wszystkich kategorii geotechnicznych, w tym budynków mieszkalnych jednorodzinnych, konieczne jest wykonanie opinii geotechnicznej. Jest to wymagany dokument do uzyskania pozwolenia na budowę.

 

Kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego lub jego poszczególnych części określa konstruktor na podstawie badań geotechnicznych gruntu, których zakres uzgadnia z wykonawcą specjalistycznych robót geotechnicznych. Większość budynków mieszkalnych jednorodzinnych należy do pierwszej kategorii geotechnicznej. Dla obiektów budowlanych pierwszej kategorii geotechnicznej zakres badań geotechnicznych może być ograniczony do wierceń i sondowań oraz określenia rodzaju gruntu na podstawie analizy makroskopowej. Po stwierdzeniu innych od przyjętych w badaniach warunków geotechnicznych gruntu projektant obiektu budowlanego musi skorygować kategorię geotechniczną – wtedy do projektu budowlanego konieczne będzie dołączenie nie tylko opinii geotechnicznej, ale również badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego. Opinia geotechniczna złożona jest z części opisowej i graficznej. W części opisowej znajduje się informacja o poziomie wód gruntowych, o poszczególnych warstwach gruntów, określa się również kategorię geotechniczną oraz szczegółowe zalecenia dotyczące zakresu niezbędnych badań.

W części graficznej na planie sytuacyjnym zaznacza się lokalizację wierceń i linie przekrojów geotechnicznych z zobrazowanymi warstwami gruntu.

Rozróżnia się nastepujące kategorie geotechniczne obiektu budowlanego:

1) pierwsza kategoria geotechniczna, która obejmuje posadawianie niewielkich obiektów budowlanych, o statycznie wyznaczalnym schemacie obliczeniowym w prostych warunkach gruntowych, w przypadku których możliwe jest zapewnienie minimalnych wymagań na podstawie doświadczeń i jakościowych badań geotechnicznych, takich jak:
a) 1- lub 2-kondygnacyjne budynki mieszkalne i gospodarcze,
b) ściany oporowe i rozparcia wykopów, jeżeli różnica poziomów nie przekracza 2,0 m,
c) wykopy do głębokości 1,2 m i nasypy budowlane do wysokości 3,0 m wykonywane w szczególności przy budowie dróg, pracach drenażowych oraz układaniu rurociągów;

2) druga kategoria geotechniczna, która obejmuje obiekty budowlane posadawiane w prostych i złożonych warunkach gruntowych, wymagające ilościowej i jakościowej oceny danych geotechnicznych i ich analizy, takie jak:
a) fundamenty bezpośrednie lub głębokie,
b) ściany oporowe lub inne konstrukcje oporowe, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. b, utrzymujące grunt lub wodę,
c) wykopy, nasypy budowlane, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. c, oraz inne budowle ziemne,
d) przyczółki i filary mostowe oraz nabrzeża,
e) kotwy gruntowe i inne systemy kotwiące;

3) trzecia kategoria geotechniczna, która obejmuje:
a) obiekty budowlane posadawiane w skomplikowanych warunkach gruntowych,
b) nietypowe obiekty budowlane niezależnie od stopnia skomplikowania warunków gruntowych, których wykonanie lub użytkowanie może stwarzać poważne zagrożenie dla użytkowników, takie jak: obiekty energetyki, rafinerie, zakłady chemiczne, zapory wodne i inne budowle hydrotechniczne o wysokości piętrzenia powyżej 5,0 m, budowle stoczniowe, wyspy morskie i platformy wiertnicze oraz inne skomplikowane budowle morskie, lub których projekty budowlane zawierają nieznajdujące podstaw w przepisach nowe niesprawdzone w krajowej praktyce rozwiązania techniczne,
c) obiekty budowlane zaliczane do inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko,
d) budynki wysokościowe projektowane w istniejącej zabudowie miejskiej,
e) obiekty wysokie, których głębokość posadawiania bezpośredniego przekracza 5,0 m lub które zawierają więcej niż jedną kondygnację zagłębioną w gruncie,
f) tunele w twardych i niespękanych skałach, w warunkach niewymagających specjalnej szczelności,
g) obiekty infrastruktury krytycznej,
h) obiekty zabytkowe i monumentalne.

 

Większość projektów gotowych ( typowych) oferowanych na rynku jest projektowana dla pierwszej kategorii geotechnicznej, co nie zwalnia projektanta adaptacji projektu z obowiązku weryfikacji przyjętych rozwiązań technicznych w tym zakresie. Najkorzystniej byłoby określić kategorię geotechniczną jeszcze przed wyborem konkretnego projektu domu z uwagi na ryzyko braku możliwości adaptacji konkretnego projektu do szczególnie niekorzystnych warunków gruntowych lub jego kosztów. Na przykład brak możliwości wykonania podpiwniczenia lub konieczność zastosowania innego schematu posadowienia budynku ( na studniach, palach lub poprzez płytę fundamentową)